به گزارش ثریا - یکی از الزامات و اولویت‌های سکانداران آموزش و پرورش اجرای سند تحول بنیادین است که به نوعی نقشه پیمودن مسیر تعالی برای این مجموعه در نظر گرفته شده است و قریب به اتفاق مسئولان نظام تعلیم و تربیت به درستی و اجرایی بودن آن اذعان داشته و آن را پذیرفته‌اند، در واقع کمتر کسی را می‌توان یافت که مخالف صد درصدی این سند باشد.

با این وجود سند تحول آنطور که مقبولیتش در صحبت‌های مسئولان آموزش و پرورش مشهود است در اجرا موفقیت چندانی به خود ندیده است و حتی برخی اظهار نظر‌ها حاکی از پیشرفت ۲۰ درصدی این سند طی حدود گذشت یک دهه از تصویب آن است؛ سندی که مورد تائید و تاکید رهبر معظم انقلاب هم قرار گرفته است و مسئولان موظف به اجرای آن شده اند، اما موانع اجرایی معضلی برای تحقق آن محسوب می‌شوند.

در سلسله گزارش‌ها و گفت‌وگو‌هایی این موضوع را مورد بررسی قرار دادیم و این بار ابعاد مختلف اجرای این سند را ازدیدگاه محمود فرشیدی وزیر اسبق آموزش و پرورش جویا شدیم که در ادامه مشروح آن آمده است.

بهره گیری از متخصصان دانشگاهی و حوزه علمیه برای تدوین سند تحول

فرشیدی با اشاره به چگونگی پیدایش این سند و روند تصویب آن اظهار کرد: ضرورت اجرای سند تحول بنیادین در سال ۱۳۸۵ توسط مقام معظم رهبری مطرح شد البته قبل از آن در آموزش و پروش و دولت هشتم اقدامی به نام سند ملی مطرح بود که اعتباری هم برای آن در نظر گرفته شده بود تا سند ملی برای آموزش و پروش تدوین شود.

او ادامه داد: در آن ایام با توجه به اینکه توفیق خدمتگزاری در آموزش و پرورش را داشتم و باید پیش نیاز سند تحول بنیادین هم آماده می‌شد، سند ملی را متوقف کردم تا پیش نیاز لازم تامین شود به این ترتیب الزامات سند که فلسفه تعلیم و تریت اسلامی بود، تدوین شد.

به گفته وزیر اسبق آموزش و پرورش بعد از این مراحل گروهی تشکیل و کار تدوین سند با استفاده از توان متخصصان دانشگاهی و آموزش و پروش و حوزه علمیه به سامان رسید و در سال ۹۰ در شورای عالی انقلاب فرهنگی آن را به تصویب رساند.

فرشیدی با اشاره به اینکه این سند که الزاماتی به همراه بیش از یک هزار راهکار داشت، گفت:، اما مانند عرصه‌های دیگر کشور که عده‌ای قائل به دیپلماسی و عده‌ای قائل به اقتصاد مقاومتی هستند در زمینه فرهنگ و تعلیم و تربیت هم جریان تفکری که نگاه غربی دارد، مشاهده می‌شد و ماحصل آن بر اجرای سند تاثیرگذار شد.

آموزش و پرروش نیازمند شبه انقلابی به نام سند تحول بود

او با اشاره به اینکه آموزش و پرورش با الگوی غربی طراحی شده است، تصریح کرد: با توجه به این شرایط این وزارتخانه نیاز به تحول بنیادین داشت چیزی مانند شبه انقلاب، البته که این حرکت ۱۰۰ ساله طرفداران خودش را داشت که آموزش و پرورش را ایدئولوژیک نکنیم، اما نظام اسلامی توفیق پیدا کرد تا سندی را متناسب با شرایط کشور تدوین کند.

وزیر اسبق آموزش و پرورش تاکید کرد: این سند مظلوم واقع شده شده است و مثل نانو و فناوری‌های فضایی مورد توجه نیست، بر این اساس حرکت تحولی با جریان مقاومت جدی متاسفانه مدتی مسکوت ماند، مدتی دچار تحریف شد و اکنون زیرنظام‌های تدوین شده سند با خود سند و روح آن فاصله دارد.

فرشیدی اضافه کرد: کسانی که در جریان مقاومت در برابر سند فعالیت دارند و مدافع سند ملی و غیر اسلامی هستند این‌ها سردمدار و دست اندرکاران اجرای سند و زیرنطام‌ها هستند و حتی امروز از زبان آن‌ها موضوعاتی مانند بازنگری در سند مطرح می‌شود؛ تعجب آور است به کسانی که نظریه پردازان سند بودند به آن‌ها فرصت فعالیت در این عرصه داده نمی‌شود.

او بیان کرد: در اصلاح و بازنگری بیش از ۱۰۰ راهکار است و در پاراگراف آخر فصل هشتم به ترمیم اشاره دارد و گویی همه راهکار‌ها اجرا شده است و فقط همین یک بند باقی مانده است؛ اکنون حدود ۲۰ درصد سند اجرا شده و الان قرار است به دست کسانی که مخالفان سند بودند بازنگری صورت گیرد و این حرکتی نگران کننده به نظر می‌رسد.

راهکاری برای اجرای سند تحول بنیادین

وزیر اسبق آموزش و پرورش با اشاره به اینکه راهکار‌هایی باید برای اجرای کامل سند تحول بنیادین در نظر گرفته شود، تصریح کرد: سیاست‌های سند تحول به سران سه قوه ابلاغ شده است و با توجه به این قضیه راه حل این است که رسانه‌ها مسائل مربوط به اجرا و پیشبرد سند تحول بنیادین را به مناظره بگذارند و آن را مطالبه کنند تا بدانیم در یک جامعه اسلامی برای تربیت نسل آینده باید چه اقداماتی انجام شود.

او بیان کرد: مسئولان هم باید به آموزش و پرورش اعتقاد داشته باشد و در جلسات شورای عالی حاضر شوند، همچنین می‌توان شورای عالی تعلیم و تربیت تشکیل دهیم و افرادی که در آن انتصاب می‌کند به سند اعتقاد داشته باشند؛ همچنین شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه خودش در باره اجرای سند را اعمال کند هر چد که در این موضوع متاسفانه حضور لازم را نداشته است.

فرشیدی گفت که متاسفانه الان به مدارس می‌گویند هر کاری که می‌کنید یک روکش سند تحول روی آن بگذارید و بگویید اجرای سند است و این به معنای دفاع بد از سند است.

اجرای سند تحول کاری زمان‌بر است

به گفته وزیر اسبق آموزش و پرورش باید مجلس شورای اسلامی به اجرای سند ورود پیدا کند چراکه مجلس می‌تواند سر بزنگاه بودجه به سند توجه کند همین طور مجمع تشخیص صلحت نظام هم باید پیگیری کند آیا دستگاه‌های مربوط اجرای‌ای سند را در دستور قرار دادند یا خیر.

او البته معتقد بود که اجرای سند تحول بنیادین کاری سریع نیست و حتی به فرمایشات مقام معظم رهبری اشاره داشت که اظهار کرده بودند ممکن است اجرای این سند ۱۵ سال طول بکشد و باید برنامه ریزی دراز مدتی انجام شود تا زیرنظام متناسب با سلیقه مسئول تغییر نکند و ریل گذاری انجام شود که دانش آموزان بازیچه تغییر برنامه‌ها نشوند.

فرشیدی تاکید کرد: در دولت‌های اول انقلاب کار‌های شبیه سند انجام شد، اما در مقام اجرا و عمل به جای پیش دبستانی از پیش دانشگاهی کار شروع شد که نتیجه‌ای نداشت بنابراین باید مواظب باشیم در اجرای سند، تاریخ تکرار نشود.

باور و اراده به اجرای سند وجود نداشته است

وزیر اسبق آموزش و پرورش با بیان اینکه اجرای سندتوسط کسانی که مخالف سند بودند میسر نشد، گفت: باور و اراده به اجرای سند وجود نداشته است و اگر وجود داشت شرایط این گونه نبود، شاهد من هم اجرای سند ۲۰۳۰ است که به فاصله ۶ ماه در کشور فراگیر شد و در مقابل نظام جدید متوسطه اجرایی نشد، معاونت پرورشی حذف شد.

فرشیدی با تاکید بر اینکه باید مسئولان برنامه ریزی باور قاطع به اجرای سند تحول بنیادین داشته باشند، اظهار کرد: درمورد ایراداتی که به بودجه اجرای این سند وارد می‌کنند باید بگویم که نسخه اول بودجه را مسئولان آموزش و پرورش می‌نویسند و باید به اجرای این سند در این برهه توجه کنند.

باشگاه خبرنگاران جوان